Danny Buijs en de spelers die buiten de lijntjes kleuren

Ruud Hendrikx — sportverslaggever, volgt Fortuna Sittard en de Eredivisie

Fortuna Sittard staat bij de interlandbreak van november 2026 zesde in de Eredivisie, met twintig punten uit twaalf duels. Een groot deel van die opmars komt op het conto van trainer Danny Buijs (44). Hij haalt bewust spelers met een eigenzinnig karakter naar Sittard en bindt ze met een directe aanpak: persoonlijk contact, vertrouwen en hard ingrijpen als het moet. Zelf noemt hij het jongens die „buiten de lijntjes kleuren”. Creatieve spelers als Mohammed Ihattaren en de jonge middenvelder Shiloh ’t Zand hebben in dat elftal een vaste plek.

Van 1-5 tegen Ajax naar zes duels ongeslagen

Het duel Fortuna – Ajax op 12 september in Sittard liet nog zien hoe groot het verschil met de top kan zijn. Ajax won met 1-5; Anthony Descotte maakte de enige Limburgse treffer. Daarna herpakte de ploeg van Buijs zich. Voor het thuisduel met Telstar op 7 november was Fortuna vijf wedstrijden ongeslagen, met als uitschieter een 1-1 tegen koploper Feyenoord in De Kuip.

Tegen Telstar werd het 2-2. Ihattaren benutte na een kwartier een strafschop en een eigen doelpunt van Sem Valk maakte er 2-0 van. Vlak voor rust kwam Telstar via Abdelnor Soualhia en Patrick Brouwer toch nog langszij. De reeks zonder nederlaag staat daarmee op zes wedstrijden. De return tegen Ajax in Amsterdam staat later dit seizoen op het programma.

Het eerste gesprek

Buijs opent zo’n gesprek zonder omwegen. Hij zegt de speler goed te kunnen inschatten, belooft hulp en vertrouwen en kondigt meteen aan dat hij hard zal optreden wanneer dat nodig is. Dat gesprek voert hij bij voorkeur al voordat een speler tekent. Aan de verhalen die vooraf over iemand rondgaan, heeft hij naar eigen zeggen weinig. Hij wil zelf contact maken.

In dat eerste gesprek vertelt hij waarom hij met de speler wil werken, wat hij hem kan bieden en wat hij terugverwacht. Andersom vraagt hij wat de speler van hem verwacht, hoe ze met elkaar omgaan en wat hij wil bereiken. Een trainer moet zich soms kwetsbaar opstellen, vindt Buijs, omdat dat vertrouwen schept. De verantwoordelijkheid legt hij wel nadrukkelijk bij de speler zelf. Tips, kritiek en hulp kan hij geven, toepassen moet de speler het zelf.

Van bleu dorpsjongen tot straatvechter

Als speler van onder meer Feyenoord, FC Groningen en ADO Den Haag stond Buijs bekend als een rauwe straatvechter die op en naast het veld van zich af beet. Als jongen uit Alblasserdam was hij juist verlegen. Hij merkte toen al hoeveel brutaler leeftijdsgenoten uit de grote stad waren.

In zijn puberteit sloeg dat om, mede door verlies in zijn directe omgeving. Buijs vertelde eerder openlijk dat hij op zijn twaalfde zijn opa verloor, met wie hij een sterke band had, en op zijn zestiende een jonge tante. In diezelfde jaren raakte hij als Feyenoord-supporter in de ban van de tribunes van De Kuip. De groepskracht, de sensatie en de adrenaline trokken hem aan, en volgens hem bepaalde zijn omgeving veel van wat hij toen opzocht.

Die achtergrond herkent hij nu in zijn selectie. In Sittard werkt hij met spelers die op jonge leeftijd hun vader verloren of op straat in Rotterdam of Utrecht opgroeiden. Dat is volgens Buijs een andere start dan een comfortabele jeugd met beide ouders thuis, en dat vraagt om een andere benadering.

Minder tactiek, meer mens

Het duurde even voordat Buijs dat zelf zag. In de voetbalwereld waarin hij opgroeide, waren individuele gesprekken zeldzaam en hadden spelers vooral te zwijgen en te luisteren. Inmiddels draait het werk bij een club volgens hem steeds minder om tactiek en steeds meer om de mens. De wereld rond spelers is complexer geworden, met veel media-aandacht en alles wat er over hen op sociale media verschijnt.

Wie Fortuna dit seizoen volgt, ziet waarom dat geen abstract verhaal is: een elftal waarin Ihattaren en ’t Zand de toon zetten, draait op vertrouwen tussen trainer en speler, en de reeks sinds september geeft Buijs voorlopig gelijk.

Robben als maatstaf

Als lichtend voorbeeld noemt Buijs Arjen Robben, die aan het eind van zijn loopbaan onder hem speelde bij FC Groningen. Volgens Buijs denken spelers snel dat ze het maximale uit zichzelf halen, terwijl dat allerminst vanzelf gaat. Hoe Robben toen nog voor zijn lichaam zorgde, verklaart voor hem waarom die zich zo lang in de absolute top kon handhaven.

Daar kunnen de meeste spelers niet aan tippen, weet Buijs. Juist daarom schreeuwt hij zich langs de lijn bijna wekelijks schor. Dat gaat onbewust, zegt hij, maar hij gelooft dat je soms op iemands tenen moet staan om hem wakker te schudden. Niet alleen tijdens wedstrijden, eigenlijk op elke werkdag.

Emotie als kracht en valkuil

Dat emotionele karakter blijft, zegt Buijs. Zijn kracht is dat hij snel durft in te grijpen, het risico is dat hij dan te snel gaat. Hij leert steeds beter om niet meteen vanuit emotie te handelen.

Wat hem het meest raakt, is een bericht van een oud-speler die hem jaren later bedankt. In het voetbal verwateren contacten snel, en juist daarom voelt zo’n appje voor hem als het hoogst haalbare. Het bewijst wat hij in elk eerste gesprek probeert neer te zetten: zolang het onderlinge vertrouwen heel blijft, groeit er iets wat langer duurt dan één seizoen.